« ( و ) » حلّ آن اينست - كى او خبرى است از نفس خود ، بس خبر و مخبر عنه يكى باشند ، بس صادق « [ نباشد ] » جه مفهوم صدق مطابقهء خبرست مخبر را ، و مطابقه درست نباشذ الا با اثنينيتى ، و آن مفقودست درين صورت . بس او كاذب باشد - لعدم المطابقة المذكوره ، و از كذب او به اين معنى صدق او لازم نيايذ ، و اين وقتى بوذى - كى اثنينيت بوذى با عدم اين مطابقه . و هر كس كى تحقيق فرق ميان سلب بسيط - و عدول كرده باشذ تحقيق فرق بين الكذبين بكند - درين جا . و ديگر - صدق اين خبر عبارتى از اجتماع صدق و كذب اوست ، بس كذب او عدم اين اجتماع باشد ، و جايز باشد - كى عدم او از بهر آن باشذ كى كاذب فقط باشذ « ( نه ) » از بهر آنك « 1 » : صادق فقط باشذ ، بعد از آن موضوع اين خبر اگر خارجى گيرند كاذب باشذ - بسبب عدم موضوع او ، و صدق او لازم نيايذ ، و الا در عقل افراد بسيارست از كلام او غير اين ، بس از كذب كلامى واحد از آنها صدق « ( او ) » متعين نشود . بنجم - مىگوئيم متصلهء كلى البته صادق نباشذ . و اگر خود تالى او عين مقدم او باشذ از بهر « 2 » آنك تو جون گوئى كلما كان ا ب فج د گويند - جنين نيست ، - از بهر آنك كلما كان ا ب - و ليس ج د - فا ب ، و كلما كان ا ب - و ليس ج د - فليس ج د ، نتيجه دهذ از شكل ثالث كى : قد يكون اذا كان ا ب - فليس ج د ، بس صادق نباشذ كى : كلما كان ا ب فج د . و همجنين - جون گوئى : ليس البته اذا كان ا ب فج د ، گويند : كلما كان ا ب و ج د « ( فا ب و كلما كان ا ب - و ج د ) » فج د ، فقد يكون اذا كان ا ب - فج د . ( و ) حلّ آن اينست كى : اين متصله اگر : لازم باشذ در موجبه - يا غير لازم در سالبه ، بر هر تقديرى از تقادير مطلقا بىتقييد آن تقادير بآنك « 3 » ممكن الاجتماع باشذ با مقدم ، مسلم است - كى آن صادق نباشذ « 4 » . -

--> ( 1 ) - آنكه كه - م . ( 2 ) - از براى - م - ط . ( 3 ) - تقادير تاكل - م . ( 4 ) - باشد - م .